krajowy podatek wyrównawczy

Krajowy podatek wyrównawczy pojawia się wtedy, gdy duża grupa ma w Polsce jednostki składowe, a efektywne opodatkowanie kwalifikowanego dochodu tej grupy w Polsce jest niższe niż 15%. W takiej sytuacji polskie przepisy pozwalają pobrać podatek lokalnie. Sens jest prosty: jeżeli luka podatkowa dotyczy dochodu osiąganego w Polsce, Polska może pobrać wyrównanie u polskich podatników.

Podatek ten jest liczony na poziomie Polski jako jurysdykcji, a następnie przypisywany do konkretnych podatników według ich kwalifikowanego dochodu. W przypadku podatnika z kwalifikowaną stratą krajowego podatku wyrównawczego nie oblicza się. Ważne jest również, że ustawa przewiduje szczególne zasady rachunkowe dla tej kalkulacji.

Jak to działa w praktyce

Polskie jednostki grupy ustalają kwalifikowany dochód lub stratę, skorygowane podatki kwalifikowane i efektywną stawkę podatkową dla Polski. Jeżeli Polska jest jurysdykcją o niskim poziomie opodatkowania, oblicza się jurysdykcyjny krajowy podatek wyrównawczy i dzieli go między podatników.

Przykład

Grupa ma w Polsce dwie spółki. Jedna korzysta z preferencji podatkowych, a druga wykazuje zwykły wynik operacyjny. Po kalkulacji Pillar 2 efektywna stawka dla Polski wynosi 13%. Polska może pobrać krajowy podatek wyrównawczy od polskich jednostek objętych ustawą.

Pełne wyjaśnienie

O co naprawdę chodzi?

Krajowy podatek wyrównawczy odpowiada na pytanie:

czy Polska może sama pobrać podatek wyrównawczy od nisko opodatkowanych zysków osiąganych w Polsce, zamiast oddać to prawo innemu państwu?

Najprościej:

Jeżeli duża grupa ma w Polsce jednostki składowe i według zasad Pillar 2 Polska wychodzi jako jurysdykcja o niskim poziomie opodatkowania, to podatek ma być pobrany w Polsce.

Krok po kroku

Krok 1 — sprawdź, czy polska jednostka jest podatnikiem.

Art. 24 obejmuje m.in. polskie jednostki składowe grupy międzynarodowej lub krajowej, a także określone jednostki joint venture i wybrane bezpaństwowe jednostki składowe powiązane z Polską.

Krok 2 — sprawdź, czy Polska jest jurysdykcją o niskim poziomie opodatkowania.

To nie jest ocena „czy polski CIT jest niski”. Trzeba obliczyć efektywną stawkę podatkową według zasad ustawy.

Krok 3 — jeżeli stawka jest poniżej 15%, liczony jest jurysdykcyjny krajowy podatek wyrównawczy.

Następnie przypisuje się go do podatników proporcjonalnie do ich kwalifikowanego dochodu.

Mechanizm działania

Najpierw oblicza się, czy Polska jest jurysdykcją o niskim poziomie opodatkowania. Jeżeli tak, ustala się jurysdykcyjny krajowy podatek wyrównawczy według wzoru opartego na indywidualnej stawce podatkowej, nadwyżce zysku i dodatkowym podatku wyrównawczym.

Następnie kwotę tego podatku przypisuje się do podatników. Jeżeli podatnik poniósł kwalifikowaną stratę, krajowego podatku wyrównawczego dla niego się nie oblicza. Podatek oblicza się niezależnie od tego, jaki udział własnościowy mają jednostki dominujące w danej polskiej jednostce.

Różnica: ustawa / dyrektywa / OECD

Polska ustawa wprowadza konkretny krajowy podatek wyrównawczy. W praktyce to przepis, który ma umożliwić Polsce pobór podatku od nisko opodatkowanych polskich zysków.

Dyrektywa daje państwom członkowskim możliwość stosowania kwalifikowanego krajowego podatku wyrównawczego. Jeżeli państwo go stosuje, nisko opodatkowane jednostki w tym państwie podlegają temu podatkowi.

OECD opisuje warunki, kiedy krajowy podatek może być uznany za kwalifikowany i jak powinien być skoordynowany z regułami GloBE.

Egzaminacyjnie

Pytanie: Po co Polsce krajowy podatek wyrównawczy, skoro istnieje IIR?

Odpowiedź: Po to, żeby podatek od nisko opodatkowanych zysków osiąganych w Polsce został pobrany w Polsce. Bez lokalnego mechanizmu podatek mógłby zostać pobrany przez państwo jednostki dominującej.

Jak zapamiętać?

Krajowy podatek wyrównawczy = Polska pobiera podatek od nisko opodatkowanego wyniku w Polsce.

Globalny podatek wyrównawczy = polska jednostka dominująca może pobrać podatek od nisko opodatkowanych jednostek w strukturze grupy.

Ryzyka błędnego rozumienia

• Nie mylić krajowego podatku wyrównawczego z kwalifikowanym krajowym podatkiem wyrównawczym dotyczącym innej jurysdykcji w definicji ustawowej.
• Nie zakładać, że polska stawka CIT 19% automatycznie wyklucza krajowy podatek wyrównawczy.
• Nie liczyć podatku wyłącznie na podstawie jednostkowego wyniku CIT.
• Nie pomijać art. 29 dotyczącego standardów rachunkowości dla krajowego podatku wyrównawczego.

Uwagi praktyczne

W polskim wdrożeniu to jedno z pierwszych haseł do sprawdzenia. Jeżeli problem niskiego opodatkowania dotyczy Polski, krajowy podatek wyrównawczy może mieć praktyczne pierwszeństwo przed poborem podatku przez zagraniczną jednostkę dominującą.