globalny podatek wyrównawczy

Globalny podatek wyrównawczy pojawia się wtedy, gdy w strukturze grupy istnieje polska jednostka dominująca, a niżej w grupie znajdują się jednostki składowe opodatkowane poniżej minimalnego poziomu. System Pillar 2 nie chce zostawić takiego nisko opodatkowanego zysku bez reakcji. Jeżeli lokalne państwo nie pobrało podatku wyrównawczego albo pobrało go tylko częściowo, obowiązek może przejść na jednostkę dominującą.

W polskiej ustawie mechanizm ten jest uregulowany jako globalny podatek wyrównawczy. Podatnikiem może być polska jednostka dominująca najwyższego szczebla, ale w określonych przypadkach także jednostka dominująca niższego szczebla albo jednostka dominująca w częściowym posiadaniu. Podatek jest liczony przez przypisanie odpowiedniej części podatku wyrównawczego do tej jednostki dominującej.

Jak to działa w praktyce

Polska jednostka dominująca identyfikuje nisko opodatkowane jednostki, oblicza jurysdykcyjny i jednostkowy podatek wyrównawczy, a następnie ustala część przypadającą na nią według udziału. Suma udziałowych kwot tworzy globalny podatek wyrównawczy.

Przykład

Polska spółka matka ma spółkę zależną w państwie X. Spółka ta osiąga kwalifikowany dochód i jest efektywnie opodatkowana na poziomie 7%. Jeżeli państwo X nie pobiera lokalnego podatku wyrównawczego, polska spółka matka może zapłacić globalny podatek wyrównawczy w Polsce.

Pełne wyjaśnienie

O co naprawdę chodzi?

Globalny podatek wyrównawczy odpowiada na pytanie:

co zrobić, gdy polska jednostka dominująca ma udziały w nisko opodatkowanych jednostkach grupy?

Najprościej: jeżeli polska spółka jest odpowiednią jednostką dominującą, może musieć zapłacić w Polsce podatek wyrównawczy od nisko opodatkowanych zysków swoich jednostek zależnych.

To jest logika „spółka matka dopłaca za grupę”.

Krok po kroku

Krok 1 — sprawdź, czy w Polsce jest jednostka dominująca objęta art. 10.

Podatnikiem może być m.in. polska jednostka dominująca najwyższego szczebla, jednostka dominująca niższego szczebla albo jednostka dominująca w częściowym posiadaniu.

Krok 2 — sprawdź, czy posiada udziały w nisko opodatkowanych jednostkach.

Nie chodzi o każdą spółkę zależną. Chodzi o jednostki, dla których według zasad Pillar 2 występuje niski poziom opodatkowania.

Krok 3 — policz kwotę przypadającą na polską jednostkę dominującą.

Ustawa przewiduje kalkulację jurysdykcyjnego, jednostkowego i udziałowego globalnego podatku wyrównawczego.

Mechanizm działania

Najpierw ustala się, czy polska jednostka spełnia warunki bycia podatnikiem globalnego podatku wyrównawczego. Następnie ta jednostka identyfikuje nisko opodatkowane jednostki składowe, w których posiada bezpośrednio lub pośrednio udziały.

Potem liczy się:

1. jurysdykcyjny globalny podatek wyrównawczy,
2. jednostkowy globalny podatek wyrównawczy,
3. udziałowy globalny podatek wyrównawczy,
4. sumę udziałowych kwot jako globalny podatek wyrównawczy.

Jeżeli w danej jurysdykcji zapłacono kwalifikowany krajowy podatek wyrównawczy, może on zmniejszyć globalny podatek wyrównawczy, co wynika z formuły w art. 13.

Różnica: ustawa / dyrektywa / OECD

Polska ustawa nazywa ten mechanizm „globalnym podatkiem wyrównawczym” i szczegółowo wskazuje polskich podatników oraz sposób obliczenia.

Dyrektywa mówi o zasadzie IIR: jednostka dominująca oblicza i płaci przypadający na nią udział w podatku wyrównawczym dotyczącym nisko opodatkowanych jednostek.

OECD opisuje modelowo tę samą logikę: Top-up Tax nisko opodatkowanej jednostki jest przypisywany jednostce dominującej zgodnie z jej udziałem.

Egzaminacyjnie

Pytanie: Czy globalny podatek wyrównawczy płaci zawsze spółka, która osiągnęła nisko opodatkowany zysk?

Odpowiedź: Nie. Ten podatek jest związany z jednostką dominującą. Polska jednostka dominująca może płacić podatek wyrównawczy dotyczący nisko opodatkowanych jednostek, w których posiada udziały.

Jak zapamiętać?

Globalny podatek wyrównawczy = mechanizm spółki matki.

Jeżeli lokalnie nie pobrano podatku, ciężar może przejść wyżej w strukturze grupy.

Ryzyka błędnego rozumienia

• Nie mylić globalnego podatku wyrównawczego z globalnym podatkiem minimalnym.
• Nie mylić go z krajowym podatkiem wyrównawczym.
• Nie zakładać, że dotyczy wyłącznie polskich zysków.
• Nie pomijać zasad pomniejszenia o kwalifikowany krajowy podatek wyrównawczy.

Uwagi praktyczne

Najważniejsze pytanie praktyczne brzmi: czy w Polsce jest jednostka dominująca, która może być podatnikiem globalnego podatku wyrównawczego. Jeżeli tak, trzeba przeanalizować nie tylko polskie spółki, ale także nisko opodatkowane jednostki w innych jurysdykcjach.