zasada włączenia dochodu do opodatkowania (IIR / Income Inclusion Rule)

IIR pojawia się wtedy, gdy w grupie istnieje nisko opodatkowana jednostka, a system musi ustalić, kto ma zapłacić brakujący podatek. Zasada mówi: obowiązek idzie w górę struktury właścicielskiej do odpowiedniej jednostki dominującej. To ona ma najlepszy dostęp do danych grupowych i kontroluje strukturę, dlatego może zostać obciążona przypadającą na nią częścią podatku.

W polskiej ustawie działanie IIR jest widoczne w konstrukcji globalnego podatku wyrównawczego. Polska jednostka dominująca może musieć zapłacić podatek od nisko opodatkowanych jednostek, w których posiada udziały. Jeżeli lokalny kwalifikowany podatek został już zapłacony, może on zmniejszyć podatek należny na poziomie jednostki dominującej.

Jak to działa w praktyce

Grupa identyfikuje jednostkę dominującą i nisko opodatkowane jednostki. Następnie oblicza podatek wyrównawczy i przypisuje go do jednostki dominującej według jej udziału. W Polsce skutkiem może być obowiązek zapłaty globalnego podatku wyrównawczego.

Przykład

Polska spółka matka posiada spółkę zależną w państwie X. Spółka zależna płaci efektywnie 5% podatku. Jeżeli lokalnie nie pobrano kwalifikowanego podatku wyrównawczego, polska spółka matka może zapłacić w Polsce podatek w ramach mechanizmu IIR.

Pełne wyjaśnienie

O co naprawdę chodzi?

IIR odpowiada na pytanie:

kto ma zapłacić podatek wyrównawczy, jeżeli nisko opodatkowany zysk powstał w spółce zależnej?

Najprostsza odpowiedź:

spółka matka płaci za nisko opodatkowaną spółkę zależną — w zakresie, w jakim posiada w niej udział.

To działa podobnie do myślenia grupowego: skoro spółka dominująca kontroluje strukturę i konsoliduje wyniki, system przypisuje jej obowiązek dopłaty podatku od nisko opodatkowanych jednostek.

Krok po kroku

Krok 1 — znajdź jednostkę dominującą.

Najpierw patrzymy na jednostkę dominującą najwyższego szczebla. W określonych sytuacjach znaczenie może mieć jednostka dominująca niższego szczebla albo jednostka dominująca w częściowym posiadaniu.

Krok 2 — sprawdź nisko opodatkowane jednostki.

Nie każda spółka zależna powoduje IIR. Musi istnieć nisko opodatkowana jednostka składowa lub jurysdykcja o niskim poziomie opodatkowania.

Krok 3 — przypisz podatek do jednostki dominującej.

Jednostka dominująca płaci przypadającą na nią część podatku wyrównawczego.

Mechanizm działania

IIR stosuje się na poziomie właścicielskim. Najpierw oblicza się Top-up Tax dla nisko opodatkowanej jednostki lub jurysdykcji. Następnie przypisuje się go jednostce dominującej według jej udziału.

Jeżeli w strukturze jest kilka jednostek dominujących, system przewiduje mechanizmy, które mają zapobiegać wielokrotnemu poborowi tego samego podatku. W polskiej ustawie widać to m.in. w zasadach pomniejszeń przy globalnym podatku wyrównawczym.

Różnica: ustawa / dyrektywa / OECD

Polska ustawa nie nazywa głównego polskiego podatku „IIR”, tylko „globalnym podatkiem wyrównawczym”. Jednocześnie definiuje kwalifikowaną zasadę IIR dla przepisów zagranicznych.

Dyrektywa wprost wskazuje IIR jako mechanizm, w którym jednostka dominująca oblicza i płaci przypadający na nią udział w podatku wyrównawczym.

OECD opisuje IIR jako pierwszą główną zasadę poboru Top-up Tax, przed UTPR.

Egzaminacyjnie

Pytanie: Czy IIR jest mechanizmem ostatniego etapu?

Odpowiedź: Nie. IIR jest podstawową zasadą poboru podatku przez jednostkę dominującą. UTPR działa dopiero wtedy, gdy podatek nie został pobrany w wystarczającym zakresie przez lokalny podatek albo IIR.

Jak zapamiętać?

IIR = idziemy w górę struktury do spółki matki.

UTPR = gdy spółka matka nie pobrała podatku, idziemy szerzej do innych państw grupy.

Ryzyka błędnego rozumienia

• Nie mylić IIR z UTPR.
• Nie mylić kwalifikowanej zasady IIR z polskim globalnym podatkiem wyrównawczym.
• Nie zakładać, że IIR zawsze pobiera 100% podatku — znaczenie ma udział jednostki dominującej.
• Nie pomijać mechanizmów zapobiegających podwójnemu poborowi podatku.

Uwagi praktyczne

Przy analizie IIR trzeba odtworzyć strukturę właścicielską grupy. Błąd w identyfikacji jednostki dominującej może przenieść całą kalkulację na niewłaściwy podmiot.