opodatkowanie wyrównawcze

Opodatkowanie wyrównawcze działa wtedy, gdy standardowe lokalne podatki dochodowe nie zapewniają minimalnego poziomu opodatkowania według zasad Pillar 2. System nie zastępuje CIT, lecz tworzy dodatkową warstwę kalkulacji. Najpierw sprawdza się, czy grupa jest objęta regulacją, potem liczy efektywną stawkę podatkową w jurysdykcjach, a następnie ustala ewentualny podatek wyrównawczy.

W Polsce opodatkowanie wyrównawcze ma trzy postacie. Krajowy podatek wyrównawczy dotyczy nisko opodatkowanych zysków w Polsce. Globalny podatek wyrównawczy dotyczy sytuacji, w której polska jednostka dominująca ma udział w nisko opodatkowanych jednostkach. Podatek od niedostatecznie opodatkowanych zysków działa wtedy, gdy podatek nie został pobrany wcześniej w odpowiednim zakresie.

Jak to działa w praktyce

Spółka lub grupa najpierw ustala, czy podlega ustawie. Następnie wykonuje kalkulację Pillar 2 i sprawdza, który z trzech podatków może mieć zastosowanie. W praktyce wymaga to danych księgowych, podatkowych, konsolidacyjnych i właścicielskich.

Przykład

Duża grupa ma kilka spółek w Polsce. Po kalkulacji okazuje się, że efektywne opodatkowanie grupy w Polsce jest poniżej 15%. Wtedy w Polsce może powstać krajowy podatek wyrównawczy, czyli jeden z elementów opodatkowania wyrównawczego.

Pełne wyjaśnienie

O co naprawdę chodzi?

Opodatkowanie wyrównawcze to polska nazwa całego mechanizmu Pillar 2.

Najprościej:

jeżeli duża grupa zapłaciła w jakiejś jurysdykcji za mało podatku według zasad Pillar 2, system ma „wyrównać” opodatkowanie do minimalnego poziomu.

Nie chodzi o korektę zwykłego CIT. Chodzi o osobny mechanizm, który działa obok CIT i ma własne zasady liczenia.

Krok po kroku

Krok 1 — ustawa wskazuje trzy podatki.

Polska ustawa obejmuje:

• globalny podatek wyrównawczy,
• krajowy podatek wyrównawczy,
• podatek wyrównawczy od niedostatecznie opodatkowanych zysków.

Krok 2 — każdy z nich ma inną rolę.

Krajowy podatek wyrównawczy dotyczy nisko opodatkowanego dochodu w Polsce. Globalny podatek wyrównawczy działa przez polską jednostkę dominującą. Podatek od niedostatecznie opodatkowanych zysków działa jako mechanizm końcowy, gdy podatek nie został pobrany wcześniej.

Krok 3 — wspólny cel jest jeden.

Chodzi o to, aby zysk dużej grupy nie pozostał efektywnie opodatkowany poniżej 15%.

Mechanizm działania

Opodatkowanie wyrównawcze uruchamia się po przejściu przez test zakresu. Jeżeli grupa jest objęta ustawą, trzeba ustalić jednostki, jurysdykcje i dane do kalkulacji. Następnie liczy się efektywną stawkę podatkową i potencjalny podatek wyrównawczy.

Dopiero potem wybiera się właściwy „kanał” poboru:

• lokalnie w Polsce — krajowy podatek wyrównawczy,
• przez polską jednostkę dominującą — globalny podatek wyrównawczy,
• przez polskie jednostki składowe jako część UTPR — podatek od niedostatecznie opodatkowanych zysków.

Różnica: ustawa / dyrektywa / OECD

Polska ustawa używa pojęcia opodatkowania wyrównawczego jako nazwy całej krajowej regulacji. To jest najważniejsze dla praktyka w Polsce.

Dyrektywa mówi o minimalnym skutecznym opodatkowaniu i podatku wyrównawczym, ale nie używa polskiej techniki legislacyjnej z trzema nazwanymi podatkami w taki sam sposób.

OECD opisuje model: top-up tax, IIR, UTPR, qualified domestic minimum top-up tax. Polska ustawa przekłada ten model na polskie kategorie podatkowe.

Egzaminacyjnie

Pytanie: Czy opodatkowanie wyrównawcze to jeden podatek?

Odpowiedź: Nie. W polskiej ustawie to pojęcie obejmuje trzy podatki: globalny podatek wyrównawczy, krajowy podatek wyrównawczy oraz podatek wyrównawczy od niedostatecznie opodatkowanych zysków.

Jak zapamiętać?

Opodatkowanie wyrównawcze = parasol.

Pod nim są trzy podatki z art. 1 ustawy.

Ryzyka błędnego rozumienia

• Nie mylić opodatkowania wyrównawczego z jednym formularzem albo jednym podatkiem.
• Nie traktować go jako zwykłej korekty CIT.
• Nie zakładać, że zawsze płaci jednostka dominująca.
• Nie pomijać krajowego podatku wyrównawczego, który może mieć pierwszeństwo praktyczne dla zysków osiąganych w Polsce.

Uwagi praktyczne

W rozmowie z klientem albo zarządem warto mówić: opodatkowanie wyrównawcze to „parasol”. Dopiero potem trzeba ustalić, który konkretny podatek może dotyczyć danej jednostki.