podatek wyrównawczy od niedostatecznie opodatkowanych zysków

Podatek wyrównawczy od niedostatecznie opodatkowanych zysków działa jako mechanizm ostatniego etapu. Jeżeli system Pillar 2 wykrywa nisko opodatkowany zysk i nie został on objęty lokalnym podatkiem ani zasadą IIR, pozostała kwota podatku może zostać przypisana innym państwom, w których grupa prowadzi działalność.

W polskiej ustawie podatnikiem jest polska jednostka składowa grupy międzynarodowej, z wyłączeniem jednostek inwestycyjnych. Podatek jest liczony jako część całkowitego podatku od niedostatecznie opodatkowanych zysków przypisana Polsce. Polski udział opiera się na dwóch czynnikach: liczbie pracowników oraz wartości rzeczowych aktywów trwałych.

Dla praktyka ważne jest to, że polska spółka może mieć obowiązek zapłaty podatku związanego z nisko opodatkowanym dochodem osiągniętym poza Polską. To odróżnia UTPR od krajowego podatku wyrównawczego.

Jak to działa w praktyce

Grupa ustala całkowity podatek UTPR, wyłącza kwoty objęte IIR lub innymi regułami, a następnie przypisuje pozostałość do jurysdykcji UTPR. Polska część zależy od udziału polskich pracowników i polskich rzeczowych aktywów trwałych w całej puli jurysdykcji UTPR.

Przykład

Centrala grupy jest w państwie, które nie stosuje kwalifikowanej IIR. Grupa ma spółkę nisko opodatkowaną w państwie X oraz spółki operacyjne w Polsce i kilku innych państwach. Część podatku, którego nie pobrano wcześniej, może zostać przypisana Polsce i zapłacona przez polskie jednostki składowe.

Pełne wyjaśnienie

O co naprawdę chodzi?

To jest najbardziej „awaryjny” mechanizm w całym zestawie.

Odpowiada na pytanie:

co zrobić, jeżeli nisko opodatkowany zysk grupy nie został opodatkowany lokalnie ani przez spółkę matkę?

Wtedy system nie odpuszcza. Może rozdzielić pozostałą kwotę podatku między państwa, w których grupa ma realną obecność — np. pracowników i aktywa. W Polsce skutkiem może być podatek wyrównawczy od niedostatecznie opodatkowanych zysków płacony przez polskie jednostki składowe.

Krok po kroku

Krok 1 — gdzie jest jednostka dominująca najwyższego szczebla?

Polska ustawa stosuje ten mechanizm, gdy jednostka dominująca najwyższego szczebla jest w innej jurysdykcji niż Polska i spełnione są warunki z art. 33.

Krok 2 — czy IIR nie pobrał podatku?

UTPR działa wtedy, gdy podatek nie został objęty kwalifikowaną zasadą IIR albo gdy jednostka dominująca jest w jurysdykcji o niskim poziomie opodatkowania i nie podlega kwalifikowanej IIR.

Krok 3 — ile z całkowitej kwoty przypada Polsce?

Polski udział oblicza się według wzoru: 50% pracownicy i 50% rzeczowe aktywa trwałe.

Mechanizm działania

Podatnikiem jest polska jednostka składowa grupy międzynarodowej, z wyłączeniem jednostek inwestycyjnych. Ustawa wymaga, aby jednostka dominująca najwyższego szczebla była zlokalizowana poza Polską i aby wystąpiły przesłanki z art. 33.

Najpierw oblicza się całkowity podatek wyrównawczy od niedostatecznie opodatkowanych zysków dla grupy. Potem ustala się udział Polski. Udział ten zależy w połowie od liczby pracowników w Polsce względem jurysdykcji UTPR i w połowie od wartości rzeczowych aktywów trwałych w Polsce względem tych jurysdykcji.

Polscy podatnicy z tej samej grupy odpowiadają solidarnie za zapłatę podatku.

Różnica: ustawa / dyrektywa / OECD

Polska ustawa tworzy konkretny podatek i wskazuje polskich podatników, wzór oraz solidarną odpowiedzialność.

Dyrektywa pokazuje, że UTPR może działać jako korekta albo dodatkowy podatek w państwach członkowskich. Polska wybrała formę podatku.

OECD modelowo dopuszcza odmowę odliczenia albo równoważną korektę, która daje dodatkowy ciężar podatkowy. Polska technika legislacyjna przekłada to na podatek wyrównawczy od niedostatecznie opodatkowanych zysków.

Egzaminacyjnie

Pytanie: Czy UTPR dotyczy tylko sytuacji, gdy polska spółka jest nisko opodatkowana?

Odpowiedź: Nie. Polska spółka może być podatnikiem UTPR dlatego, że należy do grupy, w której nisko opodatkowany zysk pozostał nieobjęty innymi mechanizmami. To mechanizm alokacji pozostałego podatku w całej grupie.

Jak zapamiętać?

QDMTT — najpierw lokalnie.

IIR — potem spółka matka.

UTPR — na końcu pozostałość dzielona między państwa z działalnością grupy.

Ryzyka błędnego rozumienia

• Nie mylić podatku od niedostatecznie opodatkowanych zysków z krajowym podatkiem wyrównawczym.
• Nie zakładać, że polska spółka płaci go tylko od własnych nisko opodatkowanych zysków.
• Nie pomijać pracowników i rzeczowych aktywów trwałych przy alokacji.
• Nie mylić samej zasady UTPR z polskim podatkiem będącym jej implementacją.

Uwagi praktyczne

Przy analizie UTPR trzeba mieć dane, których zwykła kalkulacja CIT nie wymaga: liczbę pracowników, pełne etaty, rzeczowe aktywa trwałe i informacje o tym, które jurysdykcje stosują kwalifikowaną UTPR.